Cách Build PC: Hướng Dẫn Chi Tiết Từng Bước Hoàn Chỉnh

by PhamAn

Biết cách build PC là một kỹ năng ít được đánh giá cao, ít nhất trong quan điểm của người đứng sau cỗ máy phần cứng này. Ưu điểm lớn nhất của việc tự build PC là bạn sẽ có quyền kiểm soát đối với các thành phần cụ thể trong máy tính của mình và đồng thời có hiểu biết sâu hơn về cách hoạt động của toàn bộ hệ thống. Chưa kể, bạn sẽ tiết kiệm được một khoản tiền không hề nhỏ.

Bài hướng dẫn này sẽ bao gồm mọi thứ bạn cần biết, từ việc đảm bảo các thành phần của bạn tương thích cho đến. Thực chất, việc build PC không hề tốn thời gian, nó cùng lắm cũng chỉ mất một buổi chiều của bạn mà thôi.

Nhưng trước khi bạn bắt đầu, tôi đề nghị nên đọc qua hướng dẫn chuẩn bị trên trang này. Nó sẽ giới thiệu về những thứ bạn sẽ cần để build PC và cách đảm bảo rằng bạn đang mua các đúng bộ phận.

Hoặc, nếu bạn đã chuẩn bị sẵn sàng về phần cứng và các dụng cụ, hãy bước ngay vào hướng dẫn từng bước bằng cách click vào những đường link theo thứ sau:

Phần 1: Cách lắp CPU
Phần 2: Cách lắp tản nhiệt cho CPU
Phần 3: Cách lắp RAM
Phần 4: Cách lắp nguồn máy tính
Phần 5: Cách lắp bo mạch chủ
Phần 6: Cách lắp card đồ họa (GPU)
Phần 7: Cách lắp ổ cứng SSD/HDD
Phần 8: Cách sắp xếp dây cáp, lắp ráp lại vỏ máy
Phần 9: Cách cài Win 10 hoặc Win 11 cho máy tính

Build PC

Để build PC, bạn cần những gì?

Bạn không thể build một PC mà không có các linh kiện máy tính cũng như một vài công cụ quan trọng. Đây là danh sách kiểm tra mọi thứ bạn sẽ cần để lắp ráp máy tính của mình:

  • Case máy tính
  • Bo mạch chủ
  • CPU
  • Tản nhiệt cho CPU
  • RAM
  • Card đồ họa
  • SSD (và/hoặc HDD)
  • Nguồn
  • Phương tiện để cài Win, tốt nhất là USB
  • Mã kích hoạt Win
  • Tua vít phẳng loại trung
  • Tua vít loại nhỏ
  • Keo tản nhiệt

Ngoài ra có một số phụ kiện tùy chọn: bạn có thể cần một thẻ Wi-Fi, thiết bị cắm USB hoặc bộ kết nối qua nguồn điện để kết nối với Internet, nếu bo mạch chủ bạn chọn không tích hợp Wi-Fi hoặc bạn không thể sử dụng cáp Ethernet. Tôi cũng khuyên bạn nên chuẩn bị một vài sợi dây rút, điều này sẽ rất hữu ích cho việc đi dây cho máy tính được thuận tiện. Thêm vào đó, bạn sẽ cần một máy tính hoặc laptop hoạt động nếu bạn đang tạo phương tiện cài đặt USB cho riêng mình; điều này không cần thiết nếu bạn mua một USB cài đặt Windows sẵn có từ Microsoft.

Nếu đây là lần đầu tiên bạn tiếp xúc với phần cứng PC (chào mừng bạn!), bạn cũng sẽ cần một số thiết bị ngoại vi. Hãy xem qua các hướng dẫn của chúng tôi về màn hình chơi game tốt nhất, chuột chơi game tốt nhất, bàn phím chơi game tốt nhất và tai nghe gaming tốt nhất để tìm kiếm các thiết bị chất lượng, và đảm bảo rằng bạn đã chuẩn bị ít nhất một màn hình, chuột và bàn phím sẵn sàng trước khi bắt đầu lắp ráp. Bạn sẽ cần cả ba để cài đặt Windows đó.

GPU

Lựa chọn linh kiện máy tính

Một trong những lý do tại sao người mới bắt đầu không nên sợ việc build PC là quá trình vật lý – gắn các linh kiện vào vị trí, kết nối dây – thực tế là khá khó để làm sai. Tuy nhiên, có khả năng bạn có thể mắc một sai lầm đắt tiền trước khi bạn thậm chí còn lấy tua vít lên, đó là chọn những linh kiện không tương thích với nhau.

Để tránh các yêu cầu hoàn tiền khó khăn, đây là một hướng dẫn trong hướng dẫn về những điều bạn nên ghi nhớ khi chọn các linh kiện cho máy tính của bạn.

CPU: Bạn sẽ phải chọn giữa vi xử lý Intel và AMD, điều này sẽ quyết định loại bo mạch chủ mà bạn sẽ cần. Đơn giản, một số CPU chỉ hoạt động với một số socket và chipset bo mạch chủ cụ thể.

Ví dụ: nếu bạn muốn một vi xử lý Intel thế hệ thứ 12 như Core i5-12600K, bạn sẽ cần một bo mạch chủ với socket LGA 1700 và một trong các chipset Intel sau: Z690, H670, H610, B660, W680, hoặc Q670.

Vì một số CPU đi kèm với bộ tản nhiệt tương thích trong hộp, lựa chọn vi xử lý của bạn cũng có thể tiết kiệm bạn chi phí mua một bộ tản nhiệt riêng biệt. Tuy nhiên, những bộ tản nhiệt “chuẩn” này hiếm khi có hiệu quả bằng các mô hình của bên thứ ba tốt, vì vậy thường thì tốt hơn là đầu tư vào một bộ tản nhiệt khác trừ khi ngân sách của bạn rất hạn chế.

Bo mạch chủ: Giống như vi xử lý quyết định bo mạch chủ bạn có thể sử dụng, bo mạch chủ cũng quyết định… khá nhiều, thực tế là. Muốn có nhiều lưu trữ? Hãy đảm bảo rằng bạn có một bo mạch chủ có đủ nhiều khe cắm M.2 và cổng kết nối SATA, vào đó bạn có thể kết nối các ổ cứng SSD và ổ cứng thông thường. Muốn thêm bộ kit đèn RGB?

Tìm kiếm các bo mạch chủ có tiêu chuẩn đầu nối RGB 5V và 12V. Đáng chú ý nhất, bạn nên kiểm tra xem bo mạch chủ có hỗ trợ RAM DDR4 hay DDR5 không: bạn không thể gắn RAM DDR4 vào khe cắm DDR5, và ngược lại, vì vậy bạn phải phù hợp bo mạch chủ với loại bộ nhớ bạn mua.

motherboard

Vỏ máy: Việc để đảm bảo rằng vỏ máy của bạn đủ lớn cho bo mạch chủ mà bạn chọn cũng rất quan trọng. Kích thước phổ biến nhất của vỏ máy PC loại “mid-tower” thường đủ cho các bo mạch chủ chuẩn kích thước ATX, nhưng nếu bạn đang đầu tư vào một bo mạch chủ EATX cao cấp, có thể bạn sẽ cần một vỏ máy lớn hơn. Tương tự, nếu bạn thực sự muốn một vỏ máy nhỏ gọn, có lẽ bạn sẽ cần tìm kiếm các loại bo mạch chủ nhỏ hơn, như microATX hoặc mini-ITX.

Cuối cùng, bạn có thể chọn bất kỳ loại vỏ máy phù hợp nào bạn muốn. Đó là đôi mắt của bạn sẽ nhìn vào nó mỗi ngày. Tuy nhiên, có một số lợi ích đối với các vỏ máy cao/rộng hơn: chúng thường bao gồm nhiều quạt vỏ được cài đặt sẵn hơn, để làm mát tốt hơn, và chúng cũng có nhiều không gian hơn để lắp đặt bộ tản nhiệt nước CPU “all-in-one”.

Các vỏ máy lớn cũng có nhiều không gian cho các bộ tản nhiệt không khí CPU lớn và các card đồ họa dài hơn, vì vậy hãy ghi nhớ điều này nếu bạn muốn một card đồ họa khủng như RTX 4090. Nếu bạn không chắc chắn rằng một thứ gì đó sẽ vừa, hãy kiểm tra kích thước của các linh kiện ưa thích của bạn so với các thông số kỹ thuật “clearance” của vỏ máy.

RAM: Giống như đã nói ở trên, chủ yếu bạn chỉ cần đảm bảo loại bộ nhớ bạn đang mua tương thích với bo mạch chủ mà bạn muốn. Hiện nay, DDR4 rẻ hơn và gần như nhanh ngang ngửa, nhưng có thể DDR5 sẽ trở nhanh hơn và hợp túi tiền hơn khi các nhà sản xuất tiếp tục phát triển nó.

RAM (build PC)

GPU và nguồn: Card đồ họa không có yêu cầu tương thích chặt chẽ như CPU, vì vậy bạn chỉ cần đảm bảo rằng chúng có đủ không gian trong vỏ máy và điện năng từ nguồn cung cấp điện (PSU). Các nhà sản xuất card đồ họa thường sẽ liệt kê công suất PSU đề nghị cho các card của họ, và về mặt hiệu suất, điều đó là lời khuyên đáng xem.

Ví dụ: Nvidia đề nghị một PSU 650W cho RTX 3070, vì vậy trong khi bạn không cần thiết có thêm nhiều watt hơn thế, việc cố gắng tiết kiệm với một PSU 500W có thể gây ra vấn đề hiệu suất.

Ổ lưu trữ: Ngày nay, và mặc dù chúng tôi sẽ đề cập đến chúng sau trong hướng dẫn này, tôi nghĩ rằng không cần thiết phải bao gồm ổ cứng SSD khổng lồ (nhưng chậm) trong một PC chơi game thông thường. Một ổ SSD 1TB duy nhất cung cấp không gian đáng kể với tốc độ vượt trội, và có thể rẻ hơn bạn nghĩ.

Để đạt hiệu suất tốt nhất, hãy sử dụng một ổ SSD NVMe thay vì ổ dựa trên SATA, và gắn nó vào khe M.2 trên bo mạch chủ của bạn. Mọi bo mạch chủ đáng mua sẽ có ít nhất một khe cắm này.

SSD (build PC)

Tuy nhiên, vẫn còn một câu hỏi với các ổ SSD này: PCIe 3.0 hoặc PCIe 4.0? Các ổ SSD sử dụng chuẩn PCIe 3.0 cũ hơn sẽ hoạt động với một loạt hệ thống rộng hơn, vì bo mạch chủ mới hơn với khe cắm M.2 hỗ trợ PCIe 4.0 cũng tương thích ngược với 3.0.

Tuy nhiên, các ổ SSD PCIe 4.0 nhanh hơn nhiều, vì vậy đáng đáng trả tiền nếu bạn có ngân sách cho điều đó. Bạn chỉ cần đảm bảo rằng cả bo mạch chủ và CPU của bạn đều có khả năng PCIe 4.0, điều này không phải là điều bất thường nếu chúng được sản xuất trong vài năm qua.

Hệ điều hành: Nếu bạn chỉ muốn một PC chơi game hàng ngày, Windows vẫn là hệ điều hành phù hợp nhất. Còn đối với phiên bản nào, điều đó là lựa chọn của bạn: Windows 10 có thể sẽ quen thuộc hơn Windows 11, nhưng phiên bản mới hơn cũng có một số tính năng tập trung vào chơi game mà Windows 10 thiếu.

Nếu bạn không thể quyết định, hãy cân nhắc cài đặt Windows 10 trước, vì điều này sẽ giữ cho bạn có tùy chọn cập nhật lên 11 sau này.

Công cụ: Một chiếc tua vít loại trung bình (hoặc kích thước lớn hơn một chút) sẽ đủ cho hầu hết, nếu không phải tất cả các con ốc cho việc build PC. Việc sử dụng tua vít có đầu nam châm cũng được, nhưng hãy tránh xa các công cụ điện – bạn không muốn làm vỡ bo mạch chủ bằng cách vặn ốc quá chặt.

Bạn cũng có thể cần một cái tua vít nhỏ hơn để lắp đặt ổ SSD M.2, trừ khi bo mạch chủ của bạn sử dụng chức năng khóa không cần dụng cụ cho khe M.2. Nhưng ngay cả khi đó, các khe M.2 có thể có nắp phủ phân tán nhiệt cần phải dùng tua vít nhỏ để tháo trước.

Cuối cùng, hãy chuẩn bị trước cho mình keo tản nhiệt, đó là một hợp chất màu xám nhợt giúp truyền nhiệt giữa vi xử lý và bộ tản nhiệt của nó. Nhiều bộ tản nhiệt đi kèm với lớp keo tản nhiệt được áp dụng sẵn, nhưng tốt nhất là nên có thêm một ít, cho việc nâng cấp và bảo dưỡng vi xử lý hoặc bộ tản nhiệt trong tương lai.

Còn về việc buộc dây cáp, bạn nên có một ít đi kèm với vỏ máy của bạn, nhưng bạn cũng có thể mua thêm một số với giá rất rẻ, và chúng rất hữu ích để dọn dẹp các dây cáp dày đặc của nguồn cung cấp điện.

Công cụ build PC

Xử lý tĩnh điện

Tĩnh điện thực sự có thể là một nguy cơ đối với các linh kiện máy tính không che chở, đặc biệt khi nó được xả vào các mạch điện nhạy cảm. Và không thiếu các thiết bị mà bạn có thể mua để ngăn sự tiếp xúc với tĩnh điện từ việc build PC đang tiến hành: dây đeo cổ tay chống tĩnh điện, thảm làm việc chống tĩnh điện, thậm chí cả súng không khí ion hóa có thể bắn tĩnh điện ra khỏi bề mặt.

Tuy nhiên, có cần thiết không? Tôi cho rằng không, miễn là bạn chú ý đề phòng tĩnh điện từ ban đầu. Ngay cả khi điều đó xảy ra, rất nhiều ‘kiến thức’ chia sẻ về nguy cơ của xả điện tĩnh tiến vào mức hoang tưởng. Không, bạn sẽ không tạo ra tia sét sức mạnh vào bên trong máy nếu bạn xây dựng nó trên thảm. Chỉ cần mang giày thôi. Hoàn toàn không vấn đề.

Thay vì tiêu tiền vào các công cụ chống tĩnh điện, bạn có thể áp dụng một số biện pháp phòng ngừa thông thường thông qua sự cẩn thận:

  • Đứng trên thảm không nguy hiểm, nhưng đừng để vỏ hoặc các linh kiện tiếp xúc trực tiếp với nền thảm. Hãy xây dựng trên bàn hoặc mặt bàn, ưu tiên là bằng gỗ.
  • Mặc áo quần bằng vải cotton rộng rãi, tránh các loại vải dễ tạo tĩnh điện như len hoặc polyester.
  • Quan trọng nhất, hãy tiếp xúc với một vật kim loại (và dẫn điện) trước khi bạn bắt đầu xây dựng. Làm điều này một vài lần trong suốt quá trình, và bạn sẽ không tạo điều kiện cho tĩnh điện tích tụ trên cơ thể của mình.

Tiếp theo: Cách lắp CPU

Related Posts

Leave a Comment